Chemex – co to jest i co musisz o nim wiedzieć

Z tego dowiesz się czym jest Chemex oraz kto go wynalazł. Przyjrzymy się również temu, co go wyróżnia na tle innych metod parzenia kawy jak i podpowiemy jaka kawa jest do niego najlepsza.

Chemex – co to jest?

Chemex to jedna z metod parzenia kawy, która łączy w sobie funkcję naczynia oraz filtra. Jest to elegancka, klepsydrowa karafka wykonana z borokrzemowego szkła, zaprojektowana w 1941 roku przez chemika Petera Schlumbohma. 

Charakterystyczny dla Chemexa jest drewniany kołnierz zabezpieczony skórzanym paskiem, który ułatwia parzenie kawy poprzez trzymanie papierowego filtra na którym znajduję się zmielona kawa. Dzięki swojemu minimalistycznemu i funkcjonalnemu designowi Chemex nie tylko cieszy oko, ale jest również stałym eksponatem w Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

Parzenie kawy w Chemexie polega na umieszczeniu specjalnego, grubego filtra papierowego na górze naczynia, wsypaniu zmielonych ziaren kawy i zalanii ich gorącą wodą. Woda przesącza się przez kawę i filtr, kropla po kropli zbierając się w dolnej części karafki.

Kawa zaparzona w Chemexie charakteryzuje się czystym, przejrzystym smakiem z dobrze zdefiniowanymi nutami aromatycznymi. Jest delikatna, z niewielką goryczką i niską zawartością olejków, co sprawia, że smak jest bardziej wyrafinowany w porównaniu do metod parzenia z użyciem metalowych filtrów.

Historia powstania Chemexa

Historia powstania Chemexa sięga początków lat 40. XX wieku i jest ściśle związana z postacią niemieckiego chemika, Petera Schlumbohma. Schlumbohm, który emigrował do Stanów Zjednoczonych, był bardzo kreatywnym wynalazcą z ponad 300 patentami na swoim koncie. Jego celem było projektowanie przedmiotów codziennego użytku, które byłyby zarówno piękne, jak i funkcjonalne.

Chemex powstał w 1941 roku i był jednym z najbardziej znaczących wynalazków Schlumbohma. Inspiracją dla jego kształtu była aparatura laboratoryjna, co nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę naukowe tło wynalazcy. Schlumbohm chciał stworzyć metodę parzenia kawy, która byłaby prosta, efektywna i w stanie wydobyć najlepsze cechy z mielonych ziaren kawy bez wpływu na smak niepożądanych zanieczyszczeń.

Design Chemexa jest minimalistyczny i funkcjonalny – szklany dzbanek z drewnianym kołnierzem i skórzanym paskiem, który nie tylko ułatwia trzymanie gorącego naczynia, ale również dodaje elegancji. W 1958 roku Chemex został umieszczony w kolekcji Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA) w Nowym Jorku jako przykład doskonałego połączenia formy z funkcją.

Chemex nie tylko przetrwał próbę czasu jako metoda parzenia kawy, ale również stał się ikoną w świecie designu i kultury kawowej. Jego popularność wzrosła w ostatnich latach wraz z rosnącym zainteresowaniem metodami alternatywnego parzenia kawy i kulturą kawy specialty.

Czym wyróżnia się Chemex

Chemex wyróżnia się na tle innych metod parzenia kawy kilkoma kluczowymi cechami:

  • Filtry: Chemex używa specjalnych, grubszych filtrów papierowych, które są znacznie cięższe niż standardowe filtry do kawy. Dzięki temu zatrzymują one więcej olejków i drobnych cząstek kawy, co skutkuje bardziej klarownym i czystym naparem.
  • Smak kawy: Parzenie w Chemexie pozwala na uzyskanie kawy o czystym, wyraźnym smaku z dobrze zbalansowaną kwasowością. Metoda ta pozwala na wydobycie subtelnych nut smakowych, które w innych metodach mogą zostać zdominowane przez bardziej intensywne smaki.
  • Wielkość porcji: Chemex jest dostępny w różnych rozmiarach, co pozwala na zaparzenie jednej filiżanki kawy lub większej ilości naparu na raz, co jest idealne, gdy chcemy poczęstować kawą więcej osób.
  • Proces parzenia: Parzenie kawy w Chemexie jest rytualne i wymaga pewnej precyzji, co może być atrakcyjne dla miłośników kawy, którzy cenią sobie proces przygotowania naparu tak samo jak jego smak.
  • Wielofunkcyjność: Chemex służy nie tylko do zaparzania kawy, ale również jako dzbanek do jej serwowania. Jego design sprawia, że jest to elegancki sposób na podanie kawy gościom.
  • Klasyka: Chemex jest uznawany za jedną z klasycznych metod parzenia kawy i posiada miejsce w historii designu, będąc częścią kolekcji stałej Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA) w Nowym Jorku.
  • Design: Chemex ma charakterystyczny, elegancki wygląd z szklanym dzbankiem i drewnianym kołnierzem związany skórzanym paskiem. Jest to nie tylko praktyczne naczynie do parzenia kawy, ale także stylowy dodatek do każdej kuchni dla ludzi, którzy lubią takie rzeczy.

Te unikalne cechy sprawiają, że Chemex jest wybierany przez wielu entuzjastów kawy, którzy szukają zarówno piękna, jak i jakości w swoim codziennym rytuale parzenia kawy.

Różnice między Chemexem a dripem

Na pierwszy rzut oka Chemex oraz drip są do siebie dość podobne, ale kawa z Chemexa różni się trochę od kawy przygotowanej metodą drip.

Chemex używa grubszego filtra papierowego, który zatrzymuje więcej olejków i drobnych cząstek kawy, co skutkuje bardzo czystym i klarownym naparem. Metoda drip często wykorzystuje cieńsze filtry, co pozwala na przejście większej ilości olejków do kawy, nadając jej pełniejsze body i intensywniejszy smak. 

Jak parzyć kawę za pomocą Chemexa

Parzenie kawy za pomocą Chemexa to świetny sposób na uzyskanie czystego i wyraźnego smaku naparu. Oto kilka kroków, które pomogą Ci przygotować idealną kawę:

  1. Najpierw upewnij się, że masz wszystkie niezbędne akcesoria: Chemex, specjalne filtry do Chemexa, świeżo zmieloną kawę (najlepiej średnio grubo zmieloną), czajnik z długim wylewem oraz gorącą wodę (temperatura około 93-96 stopni Celsjusza).
  2. Złóż filtr papierowy w kształt stożka i umieść go w górnej części Chemexa, z trzema warstwami papieru skierowanymi w stronę dzióbka. Przepłucz filtr gorącą wodą, aby pozbyć się papierowego posmaku i jednocześnie ogrzać naczynie. Wodę po przepłukaniu wylej.
  3. Zmiel kawę na średnio grubość. Idealna proporcja to około 6-8 gramów kawy na każde 100 ml wody.
  4. Wsyp zmieloną kawę do filtra. Zalej ją niewielką ilością wody (około dwukrotności wagi kawy), aby pozwolić kawie “kwitnąć” (uwolnić gazy) przez około 30 sekund. Następnie, powoli dolewaj resztę wody, wykonując ruchy spiralne od środka do zewnątrz. Cały proces zaparzania powinien trwać około 3,5-4,5 minuty.
  5. Po zaparzeniu usuń filtr z fusami i przelej zaparzoną kawę do filiżanek.

Pamiętaj, że kluczem do sukcesu jest równomierne zalewanie kawy i zachowanie odpowiedniej temperatury wody. 

Jaka kawa jest dobra do Chemexa?

Do parzenia w Chemexie świtnie nadają się kawy ze słodkimi i owocowymi nutami.

Z tego powodu do parzenia w Chemexie doskonale nadaje się kawa single origin z Etiopii, czy Kenii, które słyną z wyraźnych nut kwiatowych i owocowych. Takie ziarna często mają lekką i przyjemną kwasowość, co w połączeniu z czystością metody Chemex pozwala na pełne docenienie subtelnych niuansów smakowych. Dlatego polecam zacząć od kawy z tych regionów.

Oprócz Etiopii świetne wyniki daje kawa z Ameryki Środkowej, na przykład z Kostaryki czy Gwatemali. Ziarna z tych regionów często charakteryzują się zbalansowanym profilem smakowym, z nutami cytrusów, czekolady i orzechów. Ich złożoność jest pięknie eksponowana w procesie parzenia w Chemexie.

Co do stopnia wypalenia ziaren, do Chemexa najlepiej pasuje kawa wypalona na jasno lub średnio. Jasne wypalenie pozwala na wydobycie owocowych i kwiatowych aromatów, podczas gdy średnie wypalenie uwydatnia słodsze i bardziej zbalansowane nuty. Zbyt ciemne wypalenie może zdominować delikatne cechy smakowe, które Chemex ma za zadanie podkreślić.

Podsumowanie

Podsumowując Chemex to elegancki, ręcznie wykonany dzbanek do parzenia kawy, który łączy w sobie funkcję naczynia i filtra. Jego charakterystyczny design i specjalne, grube filtry papierowe pozwalają na uzyskanie niezwykle czystego i klarownego naparu, który podkreśla subtelne nuty smakowe i aromatyczne kawy. Metoda ta jest ceniona za swoją prostotę i efektywność, a także za wizualny aspekt parzenia, który dodaje rytuałowi przygotowywania kawy wyjątkowego charakteru.

Chemex jest idealny dla miłośników kawy, którzy cenią sobie czas i chcą delektować się każdym etapem przygotowania naparu. Doskonale sprawdzi się u osób poszukujących innych metod parzenia niż tradycyjne espresso.

Jest to także świetny wybór dla tych, którzy lubią dzielić się kawą z innymi, ponieważ Chemex umożliwia zaparzenie większej ilości kawy za jednym razem

Spodobał Ci się ten tekst? Podziel się z innymi
Dawid
Dawid

Od wielu lat pasjonuję się kawą. W czasie pobytu w UK brałem udział w kursie "Barista Skills" na poziomie "Foundations" w 2019 roku, co pozwoliło mi zdobyć dodatkową wiedzę i umiejętności.