Kawiarka – co to jest i do czego służy?

Kawiarka, znana również jako moka, jest urządzeniem służącym do zaparzania kawy. Została wynaleziona przez włoskiego inżyniera Alfonso Bialettiego w 1933 roku. Urządzenie to pozwala na przygotowanie intensywnej i aromatycznej kawy, zbliżonej charakterem do espresso.

Zasada działania kawiarki jest prosta i opiera się na fizyce. Kawiarka składa się z trzech głównych części: dolnego zbiornika na wodę, sitka na kawę mieloną oraz górnego zbiornika, do którego trafia gotowa kawa. Woda w dolnym zbiorniku pod wpływem ogrzewania zaczyna wrzeć, a powstająca para wodna zwiększa ciśnienie w komorze. Wysokie ciśnienie wytwarzane przez parę wodną zmusza gorącą wodę do przesączania się przez sitko z kawą. Następnie woda przemieszcza się do górnej części kawiarki, gdzie zbiera się jako gotowy napar.

Kawiarka jest szczególnie popularna w krajach śródziemnomorskich, takich jak Włochy czy Hiszpania, ale zyskuje coraz większą popularność na całym świecie jako prosty i ekonomiczny sposób na przygotowanie dobrej jakości kawy w domu.

Budowa kawiarki

Kawiarka składa się z trzech części.

Na samym dole kawiarki znajduje się zbiornik na wodę, który jest podstawą całego urządzenia. Jest to metalowy pojemnik, zazwyczaj wykonany z aluminium lub stali nierdzewnej, który należy napełnić zimną wodą przed rozpoczęciem parzenia. Woda w tym zbiorniku powinna być napełniona do poziomu zaworu bezpieczeństwa, który jest wbudowany w boczną ścianę zbiornika i zapobiega nadmiernemu ciśnieniu wewnątrz kawiarki.

Następnie mamy sitko na kawę, które jest umieszczone między dolnym a górnym zbiornikiem. To małe, metalowe sitko ma za zadanie utrzymać kawę mieloną, która jest równomiernie rozprowadzona i lekko ugniatana, aby zapewnić optymalny przepływ wody i ekstrakcję smaku. Ważne jest, aby nie przeciążać sitka kawą i nie ubijać jej zbyt mocno, co mogłoby zablokować przepływ wody i uniemożliwić prawidłowe parzenie.

Na wierzchu kawiarki umieszczony jest zbiornik na gotową kawę. Jest to pojemnik, do którego przesącza się napar po przejściu przez sitko z kawą. W tym miejscu kawa zbiera się i jest gotowa do nalewania. Zbiornik ten często posiada pokrywkę i uchwyt, który pozwala na bezpieczne i wygodne nalewanie gorącej kawy do filiżanek.

Rodzaje i pojemność kawiarek

Kawiarki, choć z pozoru wydają się bardzo podobne, występują w różnych rodzajach, które różnią się materiałem wykonania oraz sposobem użytkowania. Najpopularniejsze z nich to kawiarki aluminiowe, stalowe oraz elektryczne.

  • Kawiarki aluminiowe: są najbardziej tradycyjnym i najczęściej spotykanym typem kawiarek. Ich główną zaletą jest przystępna cena oraz szybkie nagrzewanie, co pozwala na szybkie przygotowanie kawy. Kawiarki aluminiowe wymagają troszkę dokładniejszej pielęgnacji, aby utrzymać je w dobrym stanie.
  • Kawiarki stalowe: to alternatywa dla modeli aluminiowych. Wykonane są ze stali nierdzewnej, co czyni je trwalszymi. Kawiarki stalowe są zazwyczaj droższe od aluminiowych, ale w zamian za to są trwalsze i łatwiejsze w czyszczeniu.
  • Kawiarki elektryczne: to nowoczesna odmiana klasycznej kawiarki, która eliminuje potrzebę używania kuchenki. Są one wyposażone we wbudowany element grzewczy, który pozwala na parzenie kawy z wykorzystaniem prądu. To wygodna opcja dla osób, które chcą cieszyć się kawą z kawiarki bez konieczności nadzorowania procesu parzenia. Kawiarki elektryczne często posiadają dodatkowe funkcje, takie jak automatyczne wyłączanie czy utrzymywanie temperatury.

Każdy rodzaj ma swoje zalety jak i wady.

Pojemność

Pojemność kawiarek jest zazwyczaj oznaczana w ilości “filiżanek” kawy, które można przygotować za jednym użyciem urządzenia – jest to oznaczone skrótem TZ. Należy jednak pamiętać, że pojęcie “filiżanki” w przypadku kawiarek różni się od standardowej filiżanki. W kontekście kawiarek jedna filiżanka to zazwyczaj około 30-50 ml naparu, co odpowiada tradycyjnej włoskiej porcji espresso.

Na rynku dostępne są kawiarki o różnych pojemnościach, zaczynając od najmniejszych, jedno filiżankowych modeli, które przygotują jedną porcję espresso, przez popularne wielkości takie jak 3, 6 czy 9 filiżanek, aż po duże kawiarki przeznaczone dla większej liczby osób, które mogą mieć pojemność 12 filiżanek lub więcej.

Wybór pojemności kawiarki zależy od indywidualnych potrzeb użytkownika. Osoby, które parzą kawę tylko dla siebie, mogą wybrać mniejsze modele, natomiast dla rodzin lub w sytuacjach, gdy kawa jest przygotowywana dla większej grupy osób, lepszym wyborem będą kawiarki o większej pojemności.

Używanie kawiarki

Aby uzyskać doskonałą kawę z kawiarki, kluczowe jest zrozumienie procesu parzenia oraz odpowiednie czyszczenie urządzenia po użyciu, co jest bardzo ważne, żeby przedłużyć jej żywotność.

Parzenie kawy

Używanie kawiarki jest dość proste i po kilku zaparzeniach złapiesz wprawę.

  1. Wybór kawy: Do kawiarki najlepiej nadaje się świeżo zmielona kawa o średnim stopniu mielenia. Zbyt drobno zmielona kawa może zatkać sitko, a zbyt grubo zmielona nie wydobędzie pełni smaku.
  2. Napełnianie wodą: Dolny zbiornik kawiarki należy napełnić wodą (najlepiej gorącą, ale może być też zimna), nie przekraczając poziomu zaworu bezpieczeństwa.
  3. Wsypywanie kawy: Wsypujemy kawę na lejek z sitkiem, nie ubijając jej, aby zapewnić równomierny przepływ wody i nie przytkać sitka.
  4. Składanie kawiarki: Skręć dolny zbiornik z górnym, upewniając się, że są solidnie dokręcone.
  5. Parzenie: Kawiarkę stawiamy na palnik. Gdy woda zacznie się gotować, para wodna przepchnie ją przez kawę do górnego zbiornika. Proces ten powinien trwać od 4 do 5 minut.
  6. Zakończenie parzenia: Gdy kawa przestanie wypływać do górnego zbiornika, co zazwyczaj sygnalizowane jest charakterystycznym bulgotaniem, należy natychmiast zdjąć kawiarkę z ognia.

Czyszczenie

Regularne i staranne czyszczenie kawiarki zapewni długotrwałe i bezproblemowe użytkowanie oraz najlepszy możliwy smak przygotowywanej kawy.

  1. Ostudzenie: Zanim przystąpimy do czyszczenia, kawiarka musi całkowicie ostygnąć.
  2. Demontaż: Rozkręcamy kawiarkę na części i wyrzucamy zużytą kawę.
  3. Mycie: Myjemy wszystkie elementy pod bieżącą wodą, unikając użycia środków chemicznych, które mogłyby pozostawić niepożądany posmak.
  4. Suszenie: Po umyciu dokładnie suszymy wszystkie części, aby zapobiec korozji, zwłaszcza jeśli kawiarka jest wykonana z aluminium.
  5. Przechowywanie: Po wysuszeniu składamy kawiarkę, ale nie zaleca się dokręcania jej na siłę, aby nie uszkodzić uszczelek.

Zalety i wady kawiarki

Kawiarki posiadają swoje zalety, ale również wady.

Zalety kawiarki

  1. Wysoka jakość kawy: Kawiarka pozwala na przygotowanie intensywnej i aromatycznej kawy, zbliżonej smakiem do espresso, bez konieczności inwestowania w drogi sprzęt.
  2. Przystępność cenowa: W porównaniu do automatycznych ekspresów do kawy, kawiarka jest znacznie tańsza, co czyni ją dostępną dla szerokiego grona odbiorców.
  3. Prostota użytkowania: Użycie kawiarki nie wymaga specjalistycznej wiedzy ani umiejętności baristycznych, a sam proces parzenia jest stosunkowo prosty i szybki.
  4. Mały rozmiar: Kawiarka zajmuje niewiele miejsca i jest łatwa do przechowywania, co jest dużą zaletą w małych kuchniach.
  5. Trwałość: Dobrej jakości kawiarki, szczególnie te wykonane ze stali nierdzewnej, są bardzo trwałe i mogą służyć przez wiele lat.
  6. Prze: Kawiarka nie wymaga elektryczności, dzięki czemu można jej używać niemal wszędzie, również na kempingu czy w podróży.

Wady kawiarki

  1. Ilość zaparzanej kawy: Kawiarki są zazwyczaj projektowane do parzenia określonej ilości kawy, co może być niewygodne, gdy chcemy przygotować kawę dla większej liczby osób.
  2. Konieczność nadzoru: W przeciwieństwie do automatycznych ekspresów, kawiarka wymaga obserwacji podczas parzenia, aby zapobiec przypaleniu kawy lub przelaniu.
  3. Czyszczenie: Chociaż nie jest to skomplikowane, kawiarka wymaga regularnego czyszczenia, co może być uciążliwe dla niektórych.

Podsumowanie

Kawiarka to doskonałe rozwiązanie dla tych, którzy cenią sobie możliwość przygotowania aromatycznej i intensywnej kawy w zaciszu własnego domu. Jest to urządzenie ekonomiczne, które pozwala na uzyskanie wysokiej jakości naparu bez konieczności wydawania dużych pieniędzy na ekspres ciśnieniowy. 

Kawiarka nie wymaga specjalistycznych umiejętności – wystarczy umieścić w niej mieloną kawę, dodać wodę i postawić na kuchenkę. Proces parzenia kawy kawiarką jest intuicyjny i szybki, co sprawia, że jest to idealne urządzenie dla każdego, kto szuka prostego sposobu na przygotowanie smacznej kawy w domu.

Spodobał Ci się ten tekst? Podziel się z innymi
Dawid
Dawid

Od wielu lat pasjonuję się kawą. W czasie pobytu w UK brałem udział w kursie "Barista Skills" na poziomie "Foundations" w 2019 roku, co pozwoliło mi zdobyć dodatkową wiedzę i umiejętności.